بود ، اين قيام نيز از جمله قيامهاى زيدى بر عليه عباسيان بود . « 1 » برخورد ظالمانه و جنايتكارانه عباسيان با فرزندان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله مىتوانست محبوبيت زيادى براى علويان به وجود آورد . در قرون دوم و سوم اين محبوبيت در حجاز ، عراق و ايران گسترش يافت و اين مسئله باعث وحشت عباسيان از علويان بود . « 2 » در تمام مدت حكومت منصور ، مهدى ، هادى و هارون اين قيامها و مخالفتها ادامه داشت . مأمون اولين كسى است كه باتوجه به اين واقعيت كوشيد تا خلأ موجود ميان علويها و عباسيها را از بين ببرد يا به تعبير ديگر ، علويها را از مردم جدا كرده ، به عباسيان پيوند دهد تا بتواند ريشه اين قيامها را از بيخ و بن بركند . « 3 » بنابراين به اين فكر افتاد كه با انتخاب امام رضا عليه السّلام به وليعهدى ، باعث فروكش كردن اين قيامها شود . تشيع در ايران در قرن سوم هجرى در ابتداى قرن سوم ه ق بسيارى از علويان به ايران آمدند ، زيرا با انتخاب امام على بن موسى الرضا عليه السّلام به ولايتعهدى از طرف مأمون و ورود ايشان به مرو ، زمينهء آزادى نسبى فرزندان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و طرفدارانشان فراهم شد . در اين دوران فرزندان موسى بن جعفر عليه السّلام به ايران آمدند و مورد استقبال مردم قرار گرفتند ، ابن خلدون علت انتخاب امام رضا عليه السّلام به وليعهدى از طرف مأمون را فراوانى شيعيان مىداند . « 4 » وجود

--> ( 1 ) . صاحب بن عباد ، نصرت مذاهب الزيديه ، تحقيق دكتر ناجى حسن ، بىجا ، بىتا ، ص 222 . ( 2 ) . جعفر مرتضى ، الحياة سياسية للامام الرضا عليه السّلام ، بيروت ، دار التبليغ اسلامى ، 1399 ق ، ص 70 - 67 . ( 3 ) . حمد الله مستوفى ، تاريخ گزيده ، به اهتمام عبد الحسين نوايى ، تهران ، امير كبير ، 1344 ش ، ص 312 . ( 4 ) . ابن خلدون ، العبر و ديوان المبتداء و الخبر ، ترجمه عبد المحمد آيتى ، تهران ، موسسه لغات و